NEGATIVNI I POZITIVNI EFEKTI UV ZRAČENJA

Sunce proizvodi dva tipa zračenja koja utiču na našu kožu: UVA i UVB.

NEGATIVNI EFEKTI UV ZRAČENJA

UVB zračenje prodire u gornje slojeve kože (epidermis) i prouzrokuje:

  • crvenilo i opekotine
  • direktno oštećenje kolagena i elastina, kao i DNK, što dovodi do pojave karcinoma i melanoma.

Efekat UVA zračenja, koje prodire u dublje slojeve kože (epidermis i dermis), nije vidljiv golim okom, ali je kumulativan, podmukao i veoma opasan. Dok jačina UVB zraka zavisi od godišnjeg doba i doba dana, UVA zraci ne menjaju intenzitet i podjednako su opasni u bilo koje doba godine. UVA zraci:

  • oštećuju kolagen, strukturni protein kože, dovodeći do fotostarenja

o-BILL-MCELLIGOTT-SUN-DAMAGE-570.jpg1

Oštećenje leve strane lica vozača,  za 28 godina radnog staža,  kroz staklo, uzrokovano UVA zracima, unilateralna dermatohelioza  The New England Journal of Medicine

Fotostarenje bliznakinja 

  • budući da su u dermisu prisutni krvni sudovi, UVA zraci dovode do oštećenja i pucanja kapilara , što se manifestuje kao crvenilo i kuperoza na nosu i obrazima
  • dovode do proizvodnje slobodnih radikala u ćeliji, što uzrokuje oksidativni stres, i na taj način posredno oštećuju DNK
  • dovode do upalnih procesa, što se manifestuje kao alergija na sunce.

Kako se naša koža brani?

Ćelije kože melanociti u procesu melanogeneze produkuju melanin, pigment koji apsorbuje UV zračenje, sprečavajući oštećenje tkiva, što je ujedno mehanizam nastanka hiperpigmentacija i tamnjenja kože.

Staračke pege

Dva su mehanizma tamnjenja kože:

  • UVA zračenje dovodi do produkcije slobodnih radikala usled čega se postojeći melanin oksiduje i tamni, zatim oslobađa iz melanocita i redistribuira, ali se ne povećava njegova ukupna količina. Efekat UVA zračenja je brzo kozmetičko tamnjenje ,  jer ne dovodi do povećanja produkcije melanina, samim tim ne štiti od opekotina uzrokovanih UVB zračenjem. Stoga, solarijum nije priprema za sunčanje na plaži!
  • UVB zraci su okidač melanogeneze, što je primarna reakcija kože na fotooštećenje, i dovodi do odloženog tamnjenja, vidljivog najranije 72h od izlaganja suncu. Tamni ten nastao u procesu melanogeneze jeste zaštita od daljeg izlaganja suncu i opekotina.

POZITIVNI EFEKTI UV ZRAČENJA

Vitamin D je neophodan za mineralizaciju kostiju i imunitet, i za njegovu sintezu potrebno je 5 do 30 minuta  izlaganja suncu lica, ruku, nogu ili leđa, dva puta nedeljno, u periodu izmedju 10h i 15h. Dužina ekspozicije zavisi od boje tena, svetlom fototipu je dovoljno svega 5 minuta, dok je tamnijim potrebno malo duže izlaganje suncu. Preporuka je da se laboratorijskim testom odredi koncentracija vitamina D i eventualno uvede suplementacija.

Sunce ima blagotvoran uticaj na naše raspoloženje i pomaže kod određenih psiholoških poremećaja sezonskog karaktera, npr. afektivnih stanja.

By JSS

3 thoughts on “NEGATIVNI I POZITIVNI EFEKTI UV ZRAČENJA

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s